Kripto Para Sözlüğü — Terimler ve Anlamları (Türkçe)

Bir kripto para projesinin tokenlerini ücretsiz olarak cüzdanlara dağıtması. Genellikle pazarlama veya topluluk oluşturma amacıyla yapılır.

Bitcoin dışındaki tüm kripto paraların genel adı. Ethereum, Solana, Cardano gibi coinler altcoin olarak sınıflandırılır.

Bir kripto paranın tüm zamanların en yüksek fiyatı. Örneğin "BTC yeni ATH yaptı" ifadesi, Bitcoin'in yeni bir rekor kırdığı anlamına gelir.

Fiyatların uzun süreli düşüş gösterdiği piyasa dönemi. Genellikle %20 veya daha fazla düşüş olduğunda kullanılır.

İşlemlerin kronolojik sırayla bloklar halinde kaydedildiği, dağıtık ve değiştirilemez dijital defter teknolojisi. Bitcoin ve diğer kripto paraların altyapısıdır.

Fiyatların uzun süreli yükseliş gösterdiği piyasa dönemi. Yatırımcı iyimserliğinin yüksek olduğu dönemdir.

Merkezi kripto para borsası. Binance, BtcTurk gibi bir şirket tarafından işletilen platformlar. Kullanımı kolay ama fonlarınız borsanın kontrolündedir.

İnternete bağlı olmayan kripto para cüzdanı. Ledger, Trezor gibi donanım cüzdanları en güvenli saklama yöntemidir.

Düzenli aralıklarla sabit tutarda kripto para alma stratejisi. Piyasa zamanlaması riskini azaltır. bnvar'ın DCA Simülatörü ile geçmiş getirileri hesaplayabilirsiniz.

Merkezi bir otoriteye ihtiyaç duymadan çalışan finansal uygulamalar. Borç verme, likidite sağlama, yield farming gibi hizmetleri içerir.

Merkezi olmayan kripto para borsası. Uniswap, PancakeSwap gibi platformlar. Kullanıcılar doğrudan birbirleriyle ticaret yapar.

"Kendi araştırmanızı yapın." Kripto topluluğunda sıkça kullanılan bir uyarı. Başkalarının tavsiyelerine körü körüne güvenmemek gerektiğini vurgular.

Fırsatı kaçırma korkusu. Fiyat yükselirken "ben de almalıyım" dürtüsü. Genellikle kötü yatırım kararlarına yol açar.

Korku, belirsizlik ve şüphe. Piyasayı olumsuz etkileyen haberler veya söylentiler için kullanılır.

Blockchain ağında bir işlemi gerçekleştirmek için ödenen ücret. Ethereum ağında yoğun dönemlerde gas ücretleri çok yükselebilir.

"Hold" kelimesinin kasıtlı yazım hatası. Fiyat düşüşlerinde satmayıp tutmaya devam etme stratejisi. "Hold On for Dear Life" olarak da yorumlanır.

İnternete bağlı kripto para cüzdanı. Borsadaki cüzdanınız veya mobil cüzdan uygulamaları. Kullanışlı ama soğuk cüzdana göre daha az güvenli.

İlk token arzı. Yeni bir kripto para projesinin halka ilk kez token satışı yapması. IPO'nun kripto versiyonu.

Sahip olduğunuzdan daha büyük pozisyon açmanızı sağlayan borçlanma mekanizması. 10x kaldıraç = 1.000 TL ile 10.000 TL'lik pozisyon. Kazancı ve zararı aynı oranda büyütür.

Müşterini tanı. Borsaların yasal zorunluluk gereği kullanıcılardan kimlik doğrulaması yapmasıdır. Türkiye'de tüm borsalar için zorunludur.

Bir varlığın fiyatını önemli ölçüde etkilemeden alınıp satılabilme kolaylığı. Yüksek likidite = dar spread = daha iyi fiyatlar.

Maker: Emir defterine limit emir ekleyen kişi (likidite sağlar). Taker: Market emir ile mevcut bir emri karşılayan kişi (likidite alır). Maker komisyonu genellikle daha düşüktür.

Piyasa değeri. Bir kripto paranın toplam dolaşımdaki arzı × birim fiyatı. Bitcoin'in market cap'i genellikle tüm kripto paraların en büyüğüdür.

Mali Suçları Araştırma Kurulu. Türkiye'de kara para aklama ve terörün finansmanını önleme görevini üstlenen kurum. Kripto borsaları MASAK'a bildirim yapmakla yükümlüdür.

Şaka veya internet kültüründen ilham alan kripto paralar. Dogecoin, Shiba Inu gibi. Yüksek volatilite ve spekülatif yapıya sahiptir.

Blockchain ağında yeni blokları doğrulayarak kripto para kazanma süreci. Bitcoin madenciliği özel donanım (ASIC) gerektirir.

Benzersiz dijital varlıkları temsil eden tokenler. Dijital sanat, koleksiyon, oyun içi öğeler için kullanılır. Her biri tekdir, değiştirilemez.

Kullanıcıdan kullanıcıya doğrudan ticaret. Binance P2P'de bir kullanıcı TL gönderir, diğeri kripto gönderir. Borsa güvence (escrow) sistemiyle koruma sağlar.

Kripto cüzdanınıza erişimi sağlayan gizli kod. Bu anahtara sahip olan kişi fonlara tam erişime sahiptir. Asla kimseyle paylaşmayın.

Kripto cüzdanınızı kurtarmak için kullanılan 12 veya 24 kelimelik gizli ifade. Bu kelimeleri kaybederseniz cüzdanınıza bir daha erişemezsiniz.

Beklenen fiyat ile gerçekleşen fiyat arasındaki fark. Düşük likidite olan coinlerde veya büyük emirlerde slippage yüksek olabilir.

Blockchain üzerinde çalışan, önceden programlanmış koşullar sağlandığında otomatik olarak işlem yapan yazılım. DeFi uygulamalarının temelidir.

Kripto paraların mevcut piyasa fiyatından anında alınıp satıldığı ticaret türü. Kaldıraç yoktur, ne kadar paranız varsa o kadar alırsınız.

Sermaye Piyasası Kurulu. Türkiye'de kripto varlık hizmet sağlayıcılarını lisanslama ve denetleme yetkisine sahip kurum.

Kripto paralarınızı bir ağa kilitleyerek ağın güvenliğine katkıda bulunma ve karşılığında ödül kazanma. Bir tür pasif gelir yöntemidir.

Değeri bir fiat paraya (genellikle USD) sabitlenmiş kripto para. USDT, USDC, BUSD gibi. 1 USDT ≈ 1 USD.

Mevcut bir blockchain üzerinde oluşturulan dijital varlık. Ethereum üzerindeki ERC-20 tokenleri gibi. Coin'den farkı: kendi blockchain'i yoktur.

Fiyat dalgalanmasının şiddeti. Kripto paralar geleneksel varlıklara göre çok daha volatildir — bir günde %10-20 fiyat değişimi yaşanabilir.

Çok büyük miktarda kripto paraya sahip kişi veya kurum. Balinaların alım satımları piyasa fiyatlarını etkileyebilir.

DeFi protokollerine likidite sağlayarak getiri elde etme. Geleneksel bankacılıktaki faize benzer, ancak genellikle daha yüksek risk ve getiri sunar.